Nederlandse scholieren op de Internationale Natuurkunde Olympiade
Voor de slimste leerlingen worden overal ter wereld olympiades georganiseerd. Dat zijn wedstrijden, meestal rond een schoolvak, waarbij leerlingen het tegen elkaar opnemen door toetsen te maken. Zo zijn er in Nederland onder andere de Taalkunde Olympiade, de Sterrenkunde Olympiade, de Informatica Olympiade en de Wiskunde Olympiade, waarvan de internationale variant in 2011 naar Nederland gehaald wordt. Momenteel is in Kroatië de Internationale Natuurkunde Olympiade bezig, waar Nederland vertegenwoordigd wordt door vijf scholieren.
Voorrondes
Een van hen is Martijn Goorden, van het Gertrudis College in Roosendaal. Hij is pas geslaagd voor het gymnasium. Na de zomer gaat hij Werktuigbouwkunde studeren in Eindhoven, maar eerst mag hij nog even de eer van zijn oude school, en het land, verdedigen.
‘De Nationale Natuurkunde Olympiade bestond uit drie voorrondes,’ vertelt hij. ‘In de eerste ronde mocht iedereen meedoen die dat wilde. Dat waren zo’n tweeduizend leerlingen uit heel Nederland. Veertig daarvan gingen door naar de tweede ronde. De beste twintig daarvan mochten door naar de eindronde, waar de beste vijf geselecteerd werden voor de Internationale Natuurkunde Olympiade.’
Weinig meiden
Al in de tweede ronde ging de strijd alleen nog maar tussen jongens. Volgens Martijn ligt dat niet aan het natuurkundeniveau van meisjes.
‘Volgens mij zijn meiden over het algemeen net zo goed als jongens in exacte vakken. Ze zijn alleen minder competitief ingesteld.’
Ook andere landen sturen vooral jongens als afgevaardigden naar Kroatië. Er zitten hooguit veertig meisjes tussen de 376 leerlingen, uit 82 landen.
‘In de meeste teams zitten, net als bij ons, zelfs alleen maar jongens. Suriname is de uitzondering: zij zijn met vier meiden en één jongen. Met hen trekken we veel op, evenals met de deelnemers uit Portugal, Polen, Nepal, Nigeria, Montenegro en Pakistan. We gaan samen op excursie, spelen ’s avonds samen spelletjes en we hebben ook al een paar keer een groot feest gehad.’
Vijf uur durende toetsen
Feesten en ontmoetingen met scholieren uit alle uithoeken van de wereld zijn natuurlijk leuk, maar Martijn en zijn teamgenoten zijn natuurlijk vooral naar Kroatië gekomen voor de Olympiade zelf. Ze moeten twee grote toetsen maken, een theoretische en een praktische. Beide toetsen duren maar liefst vijf uur. Het gastland maakt de toetsen. De begeleiders van alle landen vertalen ze vervolgens voor de leerlingen. Ook bespreken zij van te voren welke opdrachten wel en niet in de uiteindelijke toetsen komen.
‘Onze begeleiders krijgen de toetsen dus al eerder te zien dan wij,’ vertelt Martijn. ‘In de eerste dagen dat we hier waren gebeurde dat. Om te voorkomen dat er opdrachten uitlekken mochten we toen geen contact met ze hebben. We moesten onze mobiele telefoons inleveren en de avond voor de toets werden we zelfs opgesloten.’
Medailles en eervolle vermeldingen
Martijn schat de kansen van Nederland bescheiden in. ‘Je kunt medailles winnen of een eervolle vermelding krijgen. Nederland scoorde andere jaren wel wat eervolle vermeldingen en vorig jaar zelfs ook twee bronzen medailles. Maar het is geloof ik al tien jaar geleden dat Nederland nog eens een gouden medaille won.’