Betawijs: Werken aan onderwijs

Wat moeten we met de e-reader?

Op een discussieforum stuitte in op de e-reader. Het product is nu een jaartje op de markt. Voor de leken: een e-reader is een digitaal apparaat waarmee met het grootste gemak artikelen en boeken te lezen zijn. De teksten zijn via internet te downloaden en een paar muisklikken later staat ze op de e-reader. De e-reader is de iPod, maar dan voor boeken. De iPod werd met gejuich ontvangen. Alle muziek op één apparaat. Veel mensen – ook in het onderwijs – begroetten de ‘iPod der boeken’ wellicht met nog meer gejuich. Maar moeten we wel blij zijn met de e-reader? In wat volgt som ik – als student Nederlandse Taal & Cultuur aan de UvA – de voor- en tegenargumenten op die er zijn met betrekking tot de e-reader.

Een beter milieu begint met de e-reader

Een e-reader en een laptop? Is dat niet twee keer hetzelfde? En dus geldverspilling en slecht voor het milieu? Nee. Een e-reader heeft, in tegenstelling tot de laptop, een beeldscherm dat geen bewegende beelden kan weergeven. Ook kleur is uitgesloten. Hierdoor is het beeld haarscherp en dus geschikter dan een laptop om lange stukken tekst van te lezen. Maar op welke manieren draagt een e-reader dan bij aan een beter milieu? Ten eerste door de accu. Een e-reader heeft qua geschiktheid om te lezen meerdere streepjes voor op de laptop. Maar mede door de manier van weergeven -zonder bewegende beelden – is de e-reader ook nog eens een stuk zuiniger. Dit in combinatie met een ijzersterke accu maakt dat een e-reader per oplaadbeurt zo’n 12 uur leesmogelijkheden oplevert. En: we hoeven niet alle artikelen die we moeten lezen meer te printen. Dat scheelt toch weer een paar bomen per persoon.

Boekentassen en rugpijn

De titel van het kopje verraadt het argument. Een e-reader is vele malen lichter dan alle schoolboeken die scholieren nodig hebben. Het moet te realiseren zijn om alle handboeken te digitaliseren. Scholieren zullen dan alleen de werkboeken en schriften nog nodig hebben. Niet langer brugklassers met bloktassen omdat ze hun kluisjes niet kunnen vinden. Iedereen een hippe e-reader. Er kan per slot van rekening zelf op aangetekend worden. Wat wil een mens nog meer? En op dit punt, komt de liefhebber in mij naar boven.

Tastbaar

Situatieschets: in het digitale tijdperk heb jij een diploma gehaald op een letterenopleiding. Succesvol als je bent, ga je bezig met het inrichten van je huis. Daar komt het bed, daar het bureau, een eettafel met zes stoelen en daar de boekenka… Wacht. Die is niet nodig. Een e-reader kan je ook in een lade van het bureau opbergen. Een e-reader haalt in één klap al het romantische aan het boek en het lezen weg. Een boek moet je kunnen voelen, zien en ruiken. Je moet blij zijn met een zeldzame druk. Ezelsoren, kleine scheurtje, aantekeningen met potlood in de kantlijn. Het hoort erbij. En een boek moet niet zomaar kunnen ‘uitvallen’.

Resumé

De e-reader kent vele voordelen en is zeker in het onderwijs een stap in de goede richting. Wel moet er op scholen gewerkt worden aan het verzorgen van oplaadpunten voor de e-reader. Desalniettemin moeten wij de tastbare werkelijkheid niet uit het oog verliezen. Er moeten voorkomen worden dat de generatie kinderen over 30 jaar alleen nog over boeken zal lezen op hun e-reader.

Links

  • Waarom moeten we voorkomen dat de generatie kinderen over 30 jaar geen gewone boeken meer leest? Ik snap de romantische gevoelens over een echt boek, maar echt een probleem zou het niet zijn. Zo is het bijvoorbeeld ook geen probleem dat we allemaal in een auto of op de fiets rond rijden in plaats van met paard (en wagen) hoewel dat laatste natuurlijk ook veel romantischer is;)

  • Met paard en wagen en een fiets was het nu een stuk beter gesteld met het milieu, maar dat is een andere discussie. Naar mijn mening is het belangrijk voor kinderen om gewone boeken te lezen om op die manier de digitalisering een beetje te temperen. Tegenwoordig spelen weinig kinderen nog buiten, want op de computer kunnen ze toch ook spelen? Verder moet alles digitaal. Voorbeeld: bij mij op de UvA zijn er vakken waarvoor de artikelen alleen nog maar op onze digitale leeromgeving te verkrijgen zijn. Niet meer in een reader. Ook moeten alle opdrachten geprint worden; ook dient zo goed als alles ingeleverd te worden via deze digitale leeromgeving. Dan de e-reader; het hebbedingetje kent zeker zijn voordelen, dat heb ik ook aangegeven, maar het is ook ergens overbodig. Ik las ooit een reactie van een vrouw die op vakantie ging en ‘zo blij was 300 boeken mee te kunnen nemen in haar e-reader, want dat had nooit in haar koffer gepast’. Hoe lang zal de vrouw op vakantie gaan? Bij zulke overwegingen daalt mijn vertrouwen in de e-reader. Maar dit is natuurlijk een bijzonder geval. En wat als je geen stopcontact in de buurt hebt en je batterij is leeg? Dan is het papieren boek weer in het voordeel. Totdat het papieren boek uit is en je geen nieuw boek bij je hebt. Maar kan iedereen dan wel een e-reader aanschaffen? En gaat de regering de e-reader subsidiëren? Zo kan ik wel doorgaan met het opsommen van voor- en nadelen.
    Beter kan ik stellen dat ik niet vind dat de opkomst van een e-reader per se een probleem is. We moeten waken voor een overdigitalisering van onze maatschappij. Vanuit eigen liefhebberij ben ik een voorstander van het behoud van het papieren boek. Ik zie graag volle boekenkasten waar ik met mijn hoofd haast horizontaal langs kan slenteren, op zoek naar een nog ongelezen boek. Maar diep van binnen wil ik ook wel eens een roman digitaal lezen. Misschien zijn wij gewoon de overgangsgeneratie en heeft dus over 30 jaar niemand meer de overdenkingen die ik nog wel heb.

Met RSS 2.0 kunt u alle reacties op deze post volgen.